Column | Protestantse Gemeente Wassenaar

Artificiële Intelligentie

De ontwikkelingen rondom A.I. gaan hard. De ambities van de tech-bazen liggen hoog. Elon Musk, Sam Altman e.a. investeren miljarden in het ontwikkelen van een superintelligentie en in bedrijven die ons bewustzijn zouden kunnen uploaden in de cloud, om na je dood digitaal te blijven bestaan. Het klinkt bizar, en vele wetenschappers en filosofen achten dat om meerdere redenen onhaalbaar, maar de ambitie op zichzelf is al verontrustend.

De paus publiceerde onlangs een interessante encycliek met betrekking tot A.I. ‘Magnifica Humanitas, over de bescherming van de menselijke persoon in tijden van Artificiële Intelligentie.’ Technische ontwikkelingen zijn van alle tijden, maar steeds weer staat de vraag op het spel door welke mensvisie ze worden gedreven. De visie van de tech-bazen is een anti-humanistische visie. Menselijke waardigheid en sociale waarden worden ondergeschikt gemaakt aan technologische en economische macht.

De Bijbel kent twee fundamentele verhalen over opbouw van een samenleving. De torenbouw van Babel en de herbouw van het verwoeste Jeruzalem. De torenbouw van Babel is een ambitieus project, mensen willen de hemel bereiken, over de aarde heersen, hun naam onsterfelijk maken. Om dat te kunnen bereiken, moet iedereen dezelfde taal spreken; wie anders denkt of doet, geldt als een bedreiging. Onder de torenhoge ambities schuilt in wezen een dictatuur.
In 586 v. Christus is Jeruzalem door de Babyloniërs verwoest. Zeventig jaar later herbouwt men stukje bij beetje de stad. Iedereen mag meedoen en krijgt een stem. De oorspronkelijke inwoners, de nieuwe, de teruggekeerde ballingen, de vreemdelingen die zich rondom de stad hebben gevestigd. Het is een project, dat de nodige conflicten en hobbels kent, maar door haar democratisch proces wordt de stad van iedereen.

Welke toekomst bouwen we met AI? Blijft ze in handen van de mensen met torenhoge ambities die naam willen maken en hun eigen belangen doordrukken ten koste van anderen? Of kunnen we via wet- en regelgeving AI ten goede laten komen aan de mensheid als geheel, en vormgeven volgens principes van menselijke waardigheid en sociale rechtvaardigheid?

Die strijd is nog maar net losgebarsten.

ds. Esther de Paauw

Onze predikanten verzorgen een reguliere column in de Wassenaarse Krant.

Eerdere columns:

2026

26 juni